Wednesday, August 17, 2022

Earthstar / gwiazdosze - niezwykłe grzyby

 

Podczas niedawnej mojej wizyty w Arboretum zauważyłam Rounded Earthstar - gwiazdosza, znanego powszechnie jako gwiazdosz kulisty.

Występuje na całym świecie, porastając butwiejące drewno. Ze względu na gorzki smak uważany jest przez grzybiarzy za grzyb niejadalny. Jest to gatunek pospolity, jednak najobficiej występuje późnym latem. Uważa się, że charakterystyczne, gwiaździste pękanie zewnętrznej warstwy owocnika spowodowane jest nagromadzeniem się kryształów szczawianu wapnia... W Brazylii jego nazwa zwyczajowa oznacza "gwiazdę ziemi”. Wikipedia

 

 

 
Earthstar Puffball


Gwiazdosz / Earthstar Puffball - Kilka lat wcześniej, podczas wędrówki po lesie Pisgah, natrafiliśmy na ten niezwykle wyglądającego grzyba.

Na blogu Uniwersytetu Cornell poświęconym grzybom znalazłam ciekawy, krótki film pokazujący, że ten grzyb zmienia się w zależności od pogody – otwiera się, gdy pada deszcz, a zamyka, gdy jest sucho.
Gwiazdosz bywa nazywany barometrem (lub „gwiazdoszem-barometrem”), ponieważ jego spiczaste ramiona reagują na zawartość wilgoci w powietrzu. Gdy jest bardzo sucho, ramiona te zwijają się wokół centralnej części zarodni, chroniąc ją przed drapieżnikami i niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi. Gdy zaczyna padać, poszczególne fragmenty higroskopijnych ramion chłoną wodę w różnym tempie, co powoduje ich rozkładanie się i odsłanianie centralnej części zarodni.

Informacje na temat gwiazdosza (Earthstar) znalezione na stronie internetowej Utah State University:
Gwiazdosze należą do grupy grzybów zwanych gastromycetami, czyli „grzybami żołądkowymi”. Ich owocniki mają postać worka przypominającego żołądek, wypełnionego suchymi zarodnikami. Są one spokrewnione z purchawkami. Młode, zamknięte gwiazdosze kształtem przypominają cebulę. Ich perydium (zewnętrzna osłona) składa się z trzech warstw. Warstwy te umożliwiają gwiazdoszom coś, czego nie potrafi żaden inny grzyb: gwiazdosze potrafią się poruszać! Gdy pada deszcz, dwie zewnętrzne warstwy perydium pękają i rozchylają się, tworząc „gwiazdę” o 4–12 ramionach, podczas gdy warstwa wewnętrzna pozostaje zamkniętym workiem.
Gwiazdosze można spotkać od początku czerwca do połowy września.

 Znaleźliśmy tego grzyba 13 marca 2020.